img 2480Een impressie van de 16-daagse reis van Fru Amundsen. Een groepreis langs de laatste 250 km van het Olavspad Noorwegen, van Dovre naar Trondheim. Ik was een van de reisbegeleiders in dit compleet verzorgde arrangement met bagagevervoer.

25 juni 2017

De gasten opgehaald van vliegveld Trondheim en naar Dovre gereden. Dovrefjell is ook vanuit de auto zeer genietbaar. We slingeren tussen de bergen, volgen de beweeglijke luchten en kijken, tevergeefs, uit naar muskusossen rond Kongsvold. We nemen onze intrek bij Toftemo Turiststasjon en bespreken onder een genoeglijk avondmaal de dag van morgen. Dan beginnen we aan de tocht die ons in 13 aaneengesloten wandeletappes naar de kathedraal van Trondheim voert.

Dovre-Fokstugu 17 km

Eerste etappe van het 250 km lange traject naar Trondheim. Begonnen met een rondleiding in het met leisteen bedekte kerkje van Dovre, alwaar de eerste stempel in het pelgrimspaspoort werd gezet, met gepast ritueel. We lopen via asfaltwegen naar de historische boerderij Budsjord waar we het fraaie interieur kunnen bewonderen tijdens een koffiepauze. Dan de klim naar boven. De harde wind komt vandaag uit het noorden. Het is maar een paar graden boven nul. Maar de zon is er bij en werpt betoverend licht op het rendiermos en de sneeuwtoppen van de verre bergen. We worden ook een paar keer door een hagelbuitje getroffen, maar dat doet niets af aan de prachtige tocht. We arriveren koud maar voldaan Fokstugu, een pelgrimsherberg aan de E6, waar de gastvrouw ons met de juiste voornamen welkom heet. De Duitse pelgrim Simone deelt in onze maaltijd en vertelt over haar ervaringen. Na het eten worden we uitgenodigd de completen bij te wonen in het rustieke kapelletje hier op het terrein. Een meditatief besluit van een winderige dag.

img 2456

De topfoto van vandaag. Met Anno, Magda & Ineke en Hans. Ineke is blind en loopt met Magda als een geoliede machine over Dovrefjell. Het is prachtig om te zien hoe stenen, wortels en kuilen vermeden worden en hoe kundig de stroompjes via de stapstenen worden overgestoken. Ik sla deze ervaring met bewondering gade.

img 2462

Fokstugu-Hagaseter 20,5 km

De Fru Amundsen trein trekt verder noordwaarts. Met vandaag een volledig nieuw traject in deze nieuwe zestiendaagse reis. Een prachtige etappe over de hoogvlakte, voornamelijk langs grote velden rendiermos, waarin dappere kleine bloemetjes bloeien. In de schaduwrijke kuilen liggen nog sneeuwveldjes. Het is nog steeds knisperfris daarboven met een stijf briesje. Verderop ronden we een staalblauw meer, waar de loopplanken echt geen overbodige luxe zijn. Nu we lager zijn kunnen de jassen en dassen af en lopen in zonnige warmte het laatste stuk. De vele stenige eenmanspaadjes en zeer drassige moerassen vragen het nodige van het uithoudingsvermogen, zeker als je niets kunt zien! Maar iedereen arriveert moe, voldaan en tevreden over de geleverde prestatie bij hutten van Hagaseter.

img 2467

Hagaseter-Kongsvold 17 km

Het mooiste weer van de wereld voor het koninklijke deel van Dovrefjell. De reisgenoten van Fru Amundsen liepen van Hagaseter eerst naar de Eysteinkirke waar we werden ontvangen door pelgrimspastor Hans Jakob Dahl. Een rasverteller, wij hingen aan zijn lippen. Hij vertelde over de mythische status van deze bergen. Al in de vroegste verhalen over het ontstaan van Noorwegen speelt Dovre een rol.

De broers Nor en Gor, waren de veroveraars en stichters van dit land dat naar hen vernoemd is. De een veroverde het binnenland, de ander de kust. In Dovre moesten ze hun zus bevrijden uit de klauwen van een reus. Deze bergen zijn altijd een te nemen barrière geweest, want van welke kant je ook komt, je moest altijd over de duistere, onbarmhartige omvangrijke en vaak gevaarlijke hoogvlakte reizen. Van alle bergen in Noorwegen hadden deze als eerste een naam. En toen in 1814 er eindelijk na eeuwen een eigen grondwet voor een zelfstandige natie kwam, spraken de trotse ontwerpers daarvan eensgezinde Noren te blijven totdat Dovre in elkaar zou storten.

Vandaag was er niets duisters en onbarmhartigs te bekennen. Stralend helder weer de hele dag. Heel ver zicht. De hoogste berg Snøhetta stond scherp afgetekend in zwart-wit tegen de blauwe hemel. Op het hoogste punt van de hele tocht een groepsfoto. Daarna dalen we af naar de illustere herberg Kongsvold, waar de smakelijke hussmanskost van Fru Amundsen voor een avond wordt ingeruild voor 'fancy dining'.

img 2489

Kongsvold-Ryphusan 21 km

Dat was het plan voor deze etappe in de zestiendaagse pelgrimsreis van Fru Amundsen. En dit prachtige laatste traject over Dovrefjell is ook gelopen in wederom fraai weer. Voor hen die dit stuk nog gaan doen; de eerste 3,5 km vanaf Kongsvold zijn nog steeds zeer oncomfortabel en energieverslindend, pik het pelgrimspad liever op bij het parkeerplaatsje bij het begin van de Varstigen. Daar kun je al je gespaarde energie spenderen aan een fikse klim tot boven de boomgrens.

Tijdens de klim kwamen we een groep van 9 Noren tegen die met torenhoge rugzakken ook op weg waren naar de eenvoudige hut met 10 slaapplekjes: Ryphusan. De enige accommodatie in het dal tussen de grijze bergen en de enige plek die niet vooraf te boeken is. Hier gelden de huttenregels: als het druk wordt schik je in, tot bloedens toe. Toen we na een heerlijke tocht als eerste bij de hut aankwamen en de beschikbare ruimte kritisch bekeken, zagen we dat 15 personen en hun rugzakken onmogelijk in te schikken waren zonder de allerbasaalste bewegingsruimte die een mens nodig heeft op te geven. Van die 9 Noren waren er ook nog eens een stuk of 4 van het formaat kleerkast.

En dan komen nog meer voordelen van zo'n kleinschalige flexibele reisorganisatie als Fru Amundsen naar voren. Er wordt besloten met het busje naar een camping verderop te rijden. De 9 Noren hebben geen vervoer en dus geen keus. De groep ( gedetineerden aan het eind van hun gevangenisstraf olv 2 pastoors) is ons dankbaar en als we morgen terug naar boven rijden om de tocht te hernemen, gaan we eerst bij hen op de koffie. De avond in het zonnetje voor onze trekkershutten op de camping is overigens heerlijk.

img 2538

Ryphusan-Oppdal 26 km

Zoals gisterenavond afgesproken verschijnen we 's morgens vroeg op de koffie bij de gedetineerden. We horen dat er met 9 menen ook al simultaan omgedraaid moest worden in de nacht, Wat de juiste beslissing nog eens onderstreept. Vandaag staat de langste etappe van deze pelgrimsreis van Fru Amundsen op het programma, waarbij we Dovre definitief achter ons laten en Trønderlag in trekken.

We dalen af over een lange grusvei door een nauw dal. Hoe lager we komen, hoe warmer het wordt. Het is een pastoraal dal vol schapen en stroompjes die als zilveren linten van de bergwanden stromen. In de verte de besneeuwde toppen boven Oppdal. Wanneer het land weer gecultiveerd raakt staat er een zeer charmant modern houten kapelletje. Op de plek waar normaal een altaarstuk staat, is hier een groot raam geplaatst. Met een heel mooi uitzicht. De schepping als altaarstuk als het ware. Daarna lopen we via boerenpaden, weilanden en plukjes bos van boerderij naar boerderij.

De temperatuur is opgelopen tot 25 graden, de voeten worden erg warm en het is nog best een eindje. Laat in de middag arriveren we bij het kerkje van Oppdal na een laatste klimmetje. de een wat meer verhit dan de ander, maar allemaal moe. We nemen onze intrek in een vakantiehuis in een huttenpark, dat van alle moderne comfort is voorzien. Enige nadeel is dat je van alle apparaten eerst de gebruiksaanwijzing moet lezen voordat je ze kunt bedienen, maar verder is het heerlijk. De kabeljauw met mosterdsaus wordt gevolgd door het ijs waarover we onderweg al fantaseerden.

img 2542

Blind

Ondertussen zijn we 125 van de 250 km onderweg naar Trondheim en Ineke is dus blind Dovrefjell overgestoken. Een hele prestatie en misschien is ze wel de eerste, dat zoeken we nog uit. Zij kan een tocht als deze echter niet maken zonder een Magda en in dit geval haar Magda. Op vlakke ondergrond gaan ze als de brandweer, de vingers losjes in elkaar gehaakt. Op moeilijk terrein ( eenmanspaadjes vol stenen, drassig veen, loopplanken, bospaadjes met gladde wortels) is het een ander verhaal. Daar lopen ze achter elkaar, 'aan de stok' en souffleert Magda het pad: afstapje, steen, grote stap, goed stukje, hier even wachten, overstapje met twee treden etc.

Zelfs het oversteken van stroompjes is op deze manier iedere keer goed gegaan. Het. Is magnifiek om dat proces gade te slaan. Voor slechts 10 km Dovrefjell heeft Ineke gepast: de steile Varstigen heeft ze na 3 dagen super geconcentreerd lopen even overgeslagen. Nu is mij wel duidelijk dat Ineke geen doorsnee visueel gehandicapte is. Magda en Ineke doen dit al jaren en houden erg van langeafstandswandelen.

Maar waarom dan niet lekker plat door de Flevopolder als je toch niets kunt zien, hoor ik je denken. Nou, Ineke beleeft Noorwegen net zo als alle anderen, alleen met de andere zintuigen: de schone lucht, de geur van dennen, open haarden, fluitekruid, het buiten zijn, de vogels, de bellen van het grazende vee, de zon op je vel, picknicken in het gras, de Noorse keuken, het iedere dag ergens anders slapen en het ontdekken van onbekend terrein. Een complete vakantiebeleving. Inmiddels weet ik ook dat er veel meer visueel gehandicapten willen wandelen over onverharde paden, maar niet iedereen heeft een Magda.

Er zijn wel initiatieven om visueel gehandicapten en ziende vrijwilligers aan elkaar te koppelen, zoals bijvoorbeeld Camino anders bekeken. Ik weet inmiddels ook dat er meer wandelgrage visueel gehandicapten zijn dan ziende vrijwilligers, dus als je dat wat lijkt, check dan dit initiatief.

fullsizeoutput 1001

Oppdal - Langklopp 25 km

Het moest er natuurlijk eens van komen en vandaag was het zover, na de rustdag in Oppdal startten we vandaag in volledige regenuitrusting. Gelukkig geen stortbuien, maar een zacht lenteregentje. Niks om je druk over te maken, maar de uitzichten krijgen door de laaghangende bewolking wel een andere afdronk. Tegen koffietijd vinden we een shelter waar net een stel Duitste pelgrims hun boeltje bij elkaar aan het pakken zijn, zij hebben hier overnacht.

De route van vandaag is uiterst simpel. Na een fijn graspad lopen we de hele dag over een hobbelende grusvei tussen de naaldbomen. Het weer klaart langzaam op, de zon prikt steeds vaker door het wolkendek, de regenpakken zijn al uren uit. Bij de theepauze wordt de beroemde worteltaart van Fru Amundsen geserveerd, wat net die kick geeft om fluitend de laatste kilometers af te leggen. We verblijven op manege Langklopp, waar we de accommodatie delen met een kluwen paardenmeisjes die hier op kamp zijn. Zij giechelen, keten, rennen en slaan met hun kamerdeuren gelukkig in een ander gebouw. Voor het eten schuiven we aan bij gastvrouw Siw, die de allergulste porties zalm uit de oven van het hele Olavspad serveert. We krijgen met z'n allen, hongerig als we zijn de schaal niet leeg.

Langklopp - Meslo 23 km

Het heeft de hele avond en de hele nacht geregend. Vanmorgen was het droog, maar de wolken hingen zwaar over de bergen en deden vermoeden dat ze hun nieuwe lading regen niet heel lang meer konden ophouden. Het licht is grauw en plat. Maar de Fru Amundsen-pelgrims van stavast vertrekken gewoon voor de dagetappe van vandaag. En het is evenzogoed een mooi traject, langs mooie boerderijen en over lange bospaden. In een shelter voorzien van kachel en bankstel treffen we het Duitse pelgrimsstel aan. Ze waren tot op de draad doorweekt gisteravond en besloten hier de rest van de dag te blijven om op te drogen.

Wij lopen door, af en aan in regen. De schoenen hebben het zwaar op de kletsnatte ondergrond. Sommige lekken door. Wanneer we bij de brug over de Orkla, zijn splits de groep. Een van ons is zo flink de hoge route aan de overkant te nemen. De rest neemt de prachtige variant langs de rivier. Magda en Ineke houden het vandaag bij het asfalt, zodat ze eens lekker door kunnen lopen. We komen elkaar weer tegen bij Ingrid Meslo en haar fijne herberg.
Voor hen die dit traject nog gaan lopen: 3 km voor Meslo is de route iets gewijzigd. Je blijf langer hoog lopen, waardoor je later op de weg nr 700 komt. Wat fijn is, want dat is een drukke weg.

dscn1614

Meslo - Segard Hoel 24,5 km

Goed, het is nog geen stralend weer, maar het is wel droog en af en toe weet de zon zich langs de leisteenkleurige wolken te werken. Wij zijn al weer te spreken over het weer. We mogen eigenlijk gelijk alweer de berg op en komen op het hoogste punt, net voor het moeras Kjebergmyra, langs de nieuw gebouwde shelter. Een prachtexemplaar met fantastisch uitzicht.

Via een sprookjesbos dalen we af naar Rennebu, waar de zomergids van dienst (een jong meisje), ons rondleidt in de kerk met een merkwaardige Y-vormige plattegrond, de oudste in zijn soort. Zij beheert ook een sympathieke museumwinkeltje in dit dorpje, dat nog tot 1970 in bedrijf was. We lopen in het dal van de brede rivier de Orkla, grotendeels over een rustige grusvei, met af en toe een korte omleiding over de bergwand, waar een aantal monumentale boerderijen te vinden zijn. De boerderij Ry, ca 15 km na Meslo, heeft sinds kort ook een pelgrimsovernachting ingericht in een gezellige oude hut op het erf.

Wij verblijven deze avond zo'n 9 km verderop op de boerderij Segard Hoel, waar het vroegere woonhuis nu gebruikt wordt als accommodatie. De gezellige woonkeuken is het decor van onze heerlijke plukvismaaltijd met gesluierde boerenmeisjes toe. En dat zijn wederom traditionele Noorse gerechten!

img 2681

Segard Hoel - Løkken Verk 20 km

De natte vacht van de kat van Segard Hoel geaaid en in klamvochtig weer vertrokken. Het drupt nog na van de regennacht, maar het is droog en er zit tekening in de lucht. We lopen bijna plat langs de brede rivier Orkla en klimmen later naar wat hogere regionen. Het dal met de relatief lage bergen vol naaldbomen waar rode en witte huizen als kerstballen tussen hangen oogt vriendelijk. Zeker als er blauwe gaten in het wolkendek vallen. Halverwege, in Meldal, waar we ons net installeren aan een picknickbank in een plantsoentje, scheurt de hemel open en regent het plotseling hard.

We vluchtten naar een afdakje voor wat een tehuis voor seniorenpsychiatrie blijkt te zijn. We kunnen helaas niet binnen komen, omdat dat te onrustig voor de bewoners zou zijn. We worden naar de overkant verwezen, waar we terecht komen in een vergaderzaaltje van het kerkkantoor. We zijn welkom en mogen in alle rust ons brood eten. Fijn hoor. In de middag knapt het weer op en trekken we verder over paden naast de doorgaande weg. Niet het mooiste traject, maar genoeg te zien, waaronder het sympathieke hutje Olkastet en een kudde iets te nieuwsgierige jonge koeien. Wij verblijven in een klein, maar fijn wegrestaurant met kamers, dat zeer provinciaals om 7 uur de keuken sluit.

Løkken Verk - Gumdal 8 km

Een half wandeldagje in de 16-daagse pelgrimsreis van Fru Amundsen. En het is nog best een aardig stukje ook. Zeker omdat de zon weer veel van de partij is. We komen door groen boerenland, passeren een oude smelterij ( we zijn hier immers in een voormalig mijngebied), waarbij de Mijlpaal 61 km naar Nidaros is geplaatst. We zijn verrassend snel aangekomen bij de boerderij Gumdal, alwaar we een knus hutje betrekken.

We lunchen aan de picknicktafel. De middag gaat niet in ledigheid voorbij, integendeel. Het was tijd voor Heel Fru Amundsen Bakt! In deze workshop leerden de deelnemers de Noorse moderne klassieker Verdens beste ( 's werelds beste) en de beroemde wafels te maken. Met succes! Een deel van de resultaten is reeds met smaak opgegeten. De rest volgt vanavond en morgen.

Gumdal - Skaun 21 km

Een zonovergoten dag op een van de mooiere etappes van deze trip. Het is zelfs weer warm te noemen. Vanaf onze fijne boerderij stijgen we naar het hooggelegen veenmoeras via stille boerenwegen. Voor we het eigenlijke veen betreden eerst kookkoffie van het open vuur, bij de grote comfortabele shelter, een stukje voorbij Korslia. Daarbij aten we de gisteren gebakken wafels. Aldus gesterkt vangen we aan in het veen.

Extra drassig vanwege de regen van de afgelopen tijd. De extra moeite die het lopen vergt, wordt ruimschoots gecompenseerd door het staalblauwe weer. De multe staat deels in bloei, maar er zijn ook al vruchtjes te bespeuren van deze heerlijk zoete bergbraam. Niet plukken voor ze oranje/geel zijn; dat is zonde, zowel in de culinaire als bijbelse zin. Deze bessen kunnen niet gekweekt worden en groeien alleen in noordelijke streken. Begeleid door het geluid van een buizerd, dalen we af baar Skaun, waar we verblijven in het parochiehuis. We krijgen een korte rondleiding in het tegenover liggende knusse Romaanse kerkje, met een fraaie stempel voor het pelgrimspaspoort toe! Morgen staat er behalve de een na laatste etappe, ook veel regen op het programma, we genieten daarom zo lang mogelijk van de zon vandaag.

 img 2722

Skaun- Sundet gard 19 km

Zoals voorspeld een grauwe grijze regendag. Maar de Fru Amundsen pelgrims laten zich er niet door weerhouden. Het is eerder ook hardnekkige miezer, dan plensregen, al valt er tussen de miezer wel af en toe een bui. We lopen door een kletsnat veen/bosgebied op verende ondergrond. Het klinkt nog het meest naar wandelen door een grote pan net iets te gaar gekookte Honig elleboogjes-macaroni. 5 km na Skaun komen we een prachtige hut voor pelgrims tegen. De kachel gloeit nog na van de overnachters van gisteren. We drinken onze koffie warm en droog.

Na nog eens 6 km macaroni vinden we nog een droge plek. Daar worden nog wat resultaten verorberd van de tweede aflevering Heel Fru Amundsen bakt! Nu naast taart ook nog merengue! Dit is echt bourgondisch pelgrimeren! Een van ons durft even na Snøful de supersteile afdaling aan, een zeephelling van modder als het ware, waarbij wat touwen gespannen zijn om je val te breken. De rest neemt de kleine omweg over het asfalt. En zo komen we na twee weken aan de kust bij Buvika. De zilte geuren zijn de eerste aankondiging van de afrondende fase van deze tocht. John Wanwik van Sundet Gard zet ons geheel in stijl over in zijn roeiboot. We zijn er bijna. Nog één etappe te gaan.

img 2766 kopie

Sundet - Trondheim 19 km

Vanuit Sundet vertrokken onder een voorzichtig opbrekende bewolking. Allengs werd het zonniger en zonniger. Nog een laatste keer prikten we onze stokken in de bospaden, nog een laatste keer genoten we van koffie en gebak zomaar ergens aan een picknicktafel. Tegen de tijd dat we de stadsrand bereiken is het stralend weer. Het eilandje Munkholmen ligt scherp afgetekend in het fjord, de groene spits van de Nidaros-kathedraal licht fel op tussen de daken. Nog 4 km door de stad en dan zijn we er. Twee weken en 250 km later, kunnen we een de aankomstfoto bij de mijlpaal 0 maken.

img 2803 kopie

Na onze aankomst nemen we onze intrek in de pelgrimsherberg pal achter de kathedraal. Daar halen we onze pelgrimsdiploma's op en prikken een speldje op de plek van onze woonplaats op de grote kaart van Europa. Zoals je kunt zien is de weg naar Trondheim vooralsnog vooral ontdekt door mensen uit onze hoek van de wereld, maar er zijn ook Amerikanen, Canadezen en Australiërs opgenomen in de statistieken. Wij sluiten onze reis af in het stamrestaurant Van Fru Amundsen: Baklandet Skydsstasjon. Daar genieten we nog een keer van de heerlijke traditionele Noorse keuken en proosten we op een behouden aankomst.

img 2811

Het was een prachtige tocht. Wil je volgende zomer misschien ook met Fru Amundsen dit wandelavontuur beleven, stuur dan alvast een mailtje naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. Dan word je op de hoogte gehouden van de vertrekdata voor 2018. Www.fruamundsen.nl checken kan natuurlijk ook, daar vind je nog veel meer bijzondere Noorwegen-reizen.